Pomimo, że profesjonalnie prowadzony trening sportowy pod kątem zawodów w tym sezonie wchłonął bez reszty znaczną część  najmocniejszych narciarzy KW, a pandemia wciąż rzucając kłody pod nogi nie zachęcała do opuszczania kraju, potrzeba podboju nowych gór nie dawała spokoju, stąd dość łatwo było zebrać 11-osobową ekipę na pierwszy z cyklu wyjazdów eksploracyjnych 2022. Nazwaliśmy się brawurowo: “Grupą Eksploracyjną Bałkany” i choć potrzeba “dzikości” i “innowacyjności” była ogromna, na pierwszy cel wybrano z powodów dość przyziemnych Rumunię, która oprócz rozsądnych kosztów i braku konieczności wcześniejszych rezerwacji lotniczych przede wszystkim pozwalała na nieopuszczanie Unii, co w czasach Covidu eliminowało znacząco ryzyka ugrzęźnięcia na kwarantannach.

Zapał do podboju Bałkanów perfidnie podsycał swoją prezentacją a potem podsyłanymi foto-relacjami ich miłośnik i znawca: Tomek Pawłowski, aczkolwiek na naszą wyprawę osobiście się nie wybrał, za to przekazał precyzyjnie wskazówki które pozwoliły skutecznie “zaorać” 2 niesłychanie interesujące grupy górskie.

Aby krótko opisać charakter gór, zaryzykuję porównanie do polskich miejscówek: leśne stoki do wysokości ok 1800npm jak na Pilsku tylko większe i bardziej puszyste, a 1800-2500 jak Tatry Wysokie, ale granie bardziej przewiane, choć później udało się znaleźć żleby w odpowiednich wystawach z dobrym śniegiem. Podkreślę, że tuż przed wyjazdem do Rumunii czyli w analogicznym okresie śniegu na Pilsku było zdecydowanie mniej, może to zasługa klimatu, może nieco większej nieco wysokości a może tego ze granica lasu przebiegała nieco wyżej. Zjazdy po lesie przypadły nam szczególnie do gustu, choć momentami niebanalne a wręcz niebezpieczne, myśl o tym jak skończył Azja Tuchajbejowicz często nam towarzyszyła…

Rumunia – zgodnie z zapewnieniami Tomka – przyjęła nas życzliwie i gościnnie, zapewniając równocześnie komfort cywilizacji na miarę XXI w.: w sklepach na półkach podobne marki jak u nas, noclegi dolo się znaleźć przez booking.com, a równocześnie gospodarze nie krzywili się na dodatkowe osoby na karimatach. Lokalną atrakcją były też psy, które wbrew naszym wysiłkom nie chciały pozostać w domu, towarzysząc nam aż do zalodzonej grani 2500npm, podnosząc adrenalinę na zjazdach np. plącząc się pod nogami.

Bazę noclegową dla gór Parâng stanowi miasteczko Petrosani, gdzie był spory wybór noclegów, choć niewątpliwie łatwiej było znaleźć cos w tygodniu niż na weekend, zwłaszcza dla większej grupy. Ostatecznie na 3 noce udało się zarezerwować 2 pokoje w dużym schronisku / pensjonacie: Cabana Groapa Seaca na wysokości 1200, co pozwoliło wykonać wszystkie 3 wycieczki bez podjeżdżania samochodem. Solidna pokrywa śnieżna zaczynała się poniżej schroniska, można było się przemieszczać wyłącznie na nartach.

Najciekawszą wycieczką był najwyższy szczyt Munţii Parâng o nazwie: Parângul Mare (2519). Wycieczka dnem doliny przyjemna i łatwa, jedynie ostatnie 300m podejścia bardzo trudne, nie ze względu na stromość ale twardość, harszle i raki mocno się przydały.

Po drodze minęliśmy urokliwy Refugiul Agatat (1690) z miejscem do spania dla 8-10 osób, dostępny, bezobsługowy i bez jedzenia, za to w świetnym miejscu wypadowym. Warto skorzystać na przyszłość…

Kolejne 3 dni eksplorowaliśmy Retezat.Zainstalowaliśmy się na 2 noce w miejscowości: Mălăeşti w bardzo komfortowym pensjonacie: Pensiunea Narcisa (polecamy!). Po twardej lekcji z Parângul Mare a także ze względu na lekko przedłuzony przejazd do innej grupy górskiej zrezygnowaliśmy ze zdobywania najwyższego szczytu: Peleaga (2509) i malowniczej i z daleka widocznej góry Retezat (2482). Chcieliśmy za to wyjśc na grań ciągnąca się od Peleagi i w razie sprzyjających warunków zdobyć sąsiedni szczyt Custura Bucurei (2369).

Tylko nieliczni pozostali wierni planowi, zdobywając grań, albowiem większość grupy dostała freeridowego szału widząc pięknie wysnieżone, puszyste zjazdy z grani Culmea Stanisoara. Spontaniczny pomysł okazał się strzałem w dziesiątkę, wariantów zjazdów o wycenie Tatrzańskiej 2-3  było wiele, każdy mógł założyć swoją linię, niektórzy załozyli ich po dwie, w porywach nawet do trzech. 

Podchodzac doliną minęliśmy duże schronisko Cabana Gențiana, spotkaliśmy tam wielu “localsów”, bardzo przyjemna atmosfera, ale obsługa zastrzegała że nie wolno im prowadzić kuchni dla turystów, tam też trzeba by wyjść z własnym jedzeniem, aczkolwiek ze schroniska na tej wysokości dałoby się wykonać wiele szczytowych zjazdów.

Kolejny dzień próbowaliśmy eksplorować okolice sztucznego jeziora Gura Apelor  – tu niestety źle oceniliśmy odległości i warunki śniegowe, nieco niższe położenie, południowe wystawy a do tego  ograniczone możliwości dojazdu z powodu zimowego zamknięcia leśnej drogi do końca marca spowodowały że dojście do dobrze zaśnieżonych stoków było za długie jak na 5-ty, lekko kryzysowy dzień kondycyjny. Eksplorowaliśmy solidnie leśną drogę, większość wycofała się po 8km płaskiego, głównie ze względu na popołudniowa godzinę, ale najwytrwalsi dotarli do stoku i wykonali uczciwy zjazd z wysokości 1900m. Wiele ciekawych zjazdów w tym rejonie byłoby możliwych gdyby się zanocowało w dolinie – mijaliśmy cabany, ale wyglądały na zamknięte.

Wyjazd odbywał się w entuzjastycznej i radosnej atmosferze, nie tylko dzięki otwartości rumuńskich gospodarzy, ale przede wszystkim dzięki uczestnikom. Drastyczne wieści z broniącej się Ukrainy dotarły z dużym opóźnieniem i nieco zaburzyły wyjazdową sielankę, ale nawet mając  świadomość tego co się dzieje u sąsiadów pozwoliliśmy sobie ostatni dzień nacieszyć się puchem, aby po powrocie podładowani pozytywną energią zająć się pomocą humanitarną. Nie każdy tak jak Tomi pojechał sam z transportem albo mógł przyjąć rodziny do siebie do domu, ale każdy dorzucił od siebie co mógł.

W dzień wyjazdu do Polski część grupy zdecydowała się na półdniową wycieczkę do doliny Stevia, zaczynającej się w miejscowości Rausor i podchodzącej pod szczyt Retezat. Wykonaliśmy wprawdzie tego dnia tylko jeden zjazd z pomniejszego szczytu w grzbiecie prowadzącym na górę Prelucele, ale widoczność tego dnia pozwoliła stwierdzić, że dolina ta oferuje wiele możliwości zjazdów o różnych wystawach. W Rausor – na wysokości ponad 1100 m n.p.m. – znajdują się wyciąg narciarski, parking, kilka restauracji i miejsc noclegowych. Miejscowość ta może stanowić dobrą bazę wypadową na kilka wycieczek w okolicy.

Podsumowując: pewne rozczarowanie może budzić, że to co szumnie nazwaliśmy w Klubie EKSPLORACJĄ było wyjazdem do wygodnych pensjonatów z booking.com, z mapy.cz i GPS’em w dłoni. Owszem, celem były szybkie wycieczki i zjazdy na lekko w dobrym śniegu, jedynym czynnikiem podnoszącym trudność w planowaniu był brak zasięgu komórkowego w Parâng, pojawiał się on na grani, gdzie jednak z powodu wiatru i mrozu trudno było korzystać z telefonu. Za to dobry śnieg oraz walor nowości, ciekawość lokalnych kultur, nieco innych od znanych nam z Alp spełniły nasze oczekiwania.

Nasuwa się tylko jedno pytanie: KIEDY I w JAKIM KIERUNKU następny wyjazd??!!

Artykuł Parâng i Retezat, Rumunia pochodzi z serwisu SNW.

Znowu nam się udało, można by rzec. Powtórzyliśmy wyczyn z początku stycznia i, mimo szalejącej pandemii, udało nam się po raz kolejny zażyć „puchowych kąpieli” w Szwajcarii. Choć przyznam, że tym razem było ciut bardziej nerwowo (dość dynamicznie zmieniała się sytuacja pandemiczna na niemieckich granicach). Niemniej bardzo przydały się doświadczenia i wnioski z poprzedniej wyprawy.

Nagły przyrost zakażeń spowodował, że nawet Szwajcarzy wystraszyli się Polaków. Na szczęście wyczuliśmy dobry moment, zanim zdążyli zamknąć granice i wprowadzić obostrzenia wjazdowe.

Tym razem ekipa składała się z 6 osób, 4 z Sekcji i 2, z tak zwanego bliskiego otoczenia. Udało nam się wynająć większy kamper, jakoś ogarnęliśmy organizacyjny chaos, mimo angażu połowy grupy w organizację Strzeleckiego Jak zwykle my byliśmy już w drodze, kiedy w Chrzanowie, Ania kończyła właśnie zakupy z wyjazdowej listy. Dzięki temu zaoszczędziliśmy cenny czas i ruszyliśmy wcześniej w podróż ku krainie śnieżnej szczęśliwości Niestety wszystko co udało nam się nadrobić, straciliśmy w kilkugodzinnym korku na niemieckiej autostradzie. Wobec tego na pierwszą turę wyszukaliśmy łatwo dostępną trasę z Alt St. Johan. Zresztą opóźnienie nie było jedynym wyzwaniem. Kilkudniowe, intensywne opady spowodowały ogłoszenie w większej części kraju lawinowej 4. A zatem planując, trzeba się było pogimnastykować także w tej kwestii.

Alt St. Johan to nieduża miejscowość w kantonie St. Gallen, w północno-wschodniej części Szwajcarii. Znajduje się tutaj ośrodek narciarski Toggenburg-Chäserrugg, w masywie Churfirsten.

Pogoda nie obiecywała za wiele. Padał gęsty, mokry śnieg, a szczyty spowite były mgłą. Początkowy plan zakładał wyjechanie kolejką do pośredniej stacji i stamtąd tura na przełęcz pomiędzy Schibenstoll i Hinterrugg. Ostatecznie ruszyliśmy częściowo drogą wzdłuż stoku i pod kolejką Sellamat. Początkowo droga pięła się dość ostrymi zakosami w lesie, potem łączyła ze stokami narciarskimi.

Niedługo przed dotarciem pod stację pośrednią przestał padać śnieg, a widoczność znacznie się poprawiła. Ze stacji widać było stację końcową na szczycie Chäserrugg oraz niektóre z tras zjazdowych i okoliczne szczyty. Zachęceni pozytywną zmianą ruszyliśmy dalej w stronę przełęczy, jeszcze moment wzdłuż tras, a potem częściowo w lesie, aż do pięknie wyświeżonej wyżyny, prowadzącej na przełęcz, u podnóża pionowych ścian Schibenstoll i Hinterrugg.

Pogoda poprawiła się na tyle, że między chmurami pojawiało się stopniowo coraz więcej niebieskiego nieba. Niestety czas nas gonił. Zdecydowaliśmy, żeby przepiąć się do zjazdu na szczycie płaskowyżu, na chwilę przed przełęczą.

Pierwsza część zjazdu, po pofalowanym płaskowyżu, w miękkim puchu po kolana, dostarczyła mnóstwo frajdy. Zjeżdżaliśmy linią podejścia, następnie więc szlak prowadził niezbyt gęstym lasem, aż do śnieżnych pól w okolicach pośredniej stacji kolejki. Dalsza część zjazdu odbyła się już po trasie narciarskiej lub obok niej, ale i tak w całkiem wysokim i miękkim, nieratrakowanym śniegu. Tutaj złapaliśmy jeszcze ostatnie promyki zachodzącego słońca i w doskonałych nastrojach dojechaliśmy prawie pod sam kamper. Udało się urobić kilometry i ok. 1000 m w pionie, więc mogliśmy spać spokojnie Szybka przebiórka, krótkie poszukiwania dogodnego miejsca na nocleg, zasłużona obiadokolacja i chwila na gry planszowe, a potem długo wyczekiwany sen.

Doskonałe warunki śniegowe, dobre prognozy oraz ciekawe szlaki, pozwalające urobić coś mimo sporego zagrożenia, przekonały nas, aby pozostać kolejny dzień w okolicy Alt St. Johan. Celem na dzień drugi był Selun (2205 m). Na szczyt prowadzi szlak, który ma swój początek w miasteczku. Następnie prowadzi przez polany i zakosami, przez mocno nastromiony las, prawie cały czas jednostajnie w górę.

Poranek wita nas chwilowym opadem śniegu, który towarzyszy nam do granicy lasu. Potem pogoda znacząco się poprawia i wychodzi słońce. Z lasu wychodzimy na rozległy płaskowyż. Gdzie nie gdzie wystają spod śniegu zasypane niemal po dach domki. Naszym oczom ukazuje się też piękna panorama, z naszym celem w samym jej centrum.

Szlak na szczyt prowadzi dość jednostajnie nachylonym stokiem, który okalają z trzech stron skalne urwiska.

W mniej więcej połowie drogi na szczyt nadchodzi gęsta chmura, z której sypie gęsty, drobny i mokry śnieżek, który skutecznie zasypuje chwilę temu przedeptany przez poprzednią grupkę ślad oraz ogranicza dość mocno widoczność. Wzmacniamy czujność, trzymamy odstępy, ale tak, żeby się widzieć i postanawiamy dojść na szczyt. Słychać na nim głosy lokalsów, którzy szli przed nami. Najwidoczniej czekają na górze, aż widoczność się poprawi.

Docieramy na szczyt, pod krzyż, gdzie wciąż jeszcze trochę prószy. Ustawiamy się wokół krzyża, ale ostrożnie, by nie nadepnąć na nawis, nad urwiskiem, po drugiej stronie szczytu. Ustalamy możliwe scenariusze zjazdu w ograniczonej widoczności, a w międzyczasie przepinamy się, popijamy herbatę i zagryzamy coś na szybko. Na nasze szczęście ten czas wystarcza, by chmura z opadem przeszła. Na powrót robi się widno. Chwilę przed nami jadą autochtoni. Potem ruszamy my, pamiętając, by trzymać odległości i nie dociążać stoku, bo puchu sporo, a pod spodem czuć twardą warstwę. Niemniej zjazd jest piękny. Miejscami śniegu po uda.

Sprawnie zjeżdżamy na wypłaszczenie, a stąd na polany w stronę linii podejścia, która będzie także naszym zjazdem. Zatrzymujemy się, żeby nacieszyć wzrok ładnie wyrysowanymi liniami ostatni raz i ruszamy dalej w dół. Gdzie się da, ścinamy nieco przez las, który miejscami jest naprawdę stromy, aż wreszcie wyjeżdżamy ciut łagodniejsze, ale wciąż ładnie pofałdowane i dziewicze łąki pokryte grubą warstwą świeżego puchu. Sama radość!

Trochę mokrzy, od topiącego się na nogach puchu, ale pełni entuzjazmu, z kolejnego pięknego dnia w górach, wracamy do auta. Na parkingu nie ma już nikogo prócz nas, więc pozwalamy sobie wyciągnąć krzesełka, poleżakować i poopalać się chwilę, sącząc „pandemiczne” piwko w limonką. Wszak kolejne 1400 metrów przewyższenia za nami. Stąd ruszamy w dłuższą drogę do Engelbergu.

Budzi nas piękna, słoneczna pogoda. Szybkie śniadanie i ruszamy z naszego nocnego „Secret spotu” na parking kolejki Fürenalp. Chwila na obserwację linii podejścia, zjazdu i ruszamy na Wissberg. Zakos po zakosie nabieramy wysokości. Dochodzimy pod skały na wysokość ok. 2300 m, gdzie część grupy decyduje się zjechać. Dwójka kolegów próbuje zdobyć szczyt, jednak sytuacja pod nim nie napawa optymizmem, więc przerywają atak i zjeżdżają.

Zjazd spod szczytu, nie dostarcza im pozytywnych wrażeń, za to reszcie zjazd spod skał mija bardzo przyjemnie, na tyle, że niektórzy decydują się na drugie, a nawet trzecie podejście. Druga część tymczasem rusza jeszcze na krótki narciarski spacer panoramiczną trasą.

Widoki stąd zapierają dech w piersi. Siadamy na chwilę pokontemplować je w ciszy i uwiecznić na zdjęciach, a następnie wracamy pod stację kolejki. Tutaj jeszcze mała nagroda, czyli aperolowy toast, chwila na harce w śniegu i wygrzanie w promieniach popołudniowego słońca. Potem w podgrupach wracamy kolejką na dół, bo spore zagrożenie lawinowe unicestwia plan zjazdu spod kolejki, bezpośrednio do doliny. Niemniej wracamy z tarczą i uśmiechami na twarzy, bo to był kolejny piękny dzień w górach oraz z kolejnymi cennymi metrami na liczniku.

Dzień czwarty, to wizyta w „wymarłym” sezonowo Rosenlaui. Kamper dowozi nas niedaleko za szlaban, po czym resztę drogi do początku szlaku, z racji na oblodzenie, pokonujemy na nogach. Początkowy plan zakłada wyjście na Tschingel, ale w trakcie zmieniamy nieco trasę i udajemy się na zbocza Grindelgrat (ok. 2300 m), gdyż oferują znacznie lepsze warunki zjazdowe.

Szlak prowadzi z wioski przez las, a następnie lekko pofałdowanym terenem na grań. Trochę przypomina nam to nasze Tatry Zachodnie. Po drugiej zaś stronie doliny podziwiamy widoki na strzeliste 2 i 3. tysięczniki poprzecinane jęzorami lodowców. Popołudniu dochodzą nas stamtąd złowrogie odgłosy schodzących lawin.

Tymczasem my z grani zjeżdżamy w całkiem fajnym śniegu, ale niżej, gdzie słońce mocno dziś operowało, wpadamy już w szreń łamliwą, która towarzyszy nam prawie do końca zjazdu. W wiosce zatrzymujemy się jeszcze na chwilę, by nacieszyć oczy pięknymi widokami i ruszamy na dół, do kampera. Dzisiaj jeszcze szybkie zakupy i przejazd w ostatnie miejsce postoju, czyli Melchtal.

Ostatni dzień spędzamy na turze na przełęcz Chli Hohmad. Piękna, długa tura w świeżym śniegu, zjazd w puchu po uda z przygodami po drodze. Zaliczyliśmy skalny próg, kilka leśnych przeszkód i tradycyjnie już, przeprawę przez potok. Jednym słowem całkiem dobre zakończenie naszych szwajcarskich działań.

Po powrocie do kampera szybko pakujemy manele, jemy obiad i ruszamy w drogę powrotną. Długie godziny mijają na zmianę na kierowaniu, spaniu i grach. Wracamy opaleni, zadowoleni i z poczuciem dobrze wykorzystanego czasu oraz ulgą, że udało nam się załapać na „wolny” wjazd, ostatnim rzutem na taśmę.

W te kilka dni udało nam się przemierzyć podczas 5 tur, łącznie 79 km i 6200 m przewyższenia, a do tego około 2500 km kamperem i nadal się lubimy to bardzo dużo.

Magda Tracz

Artykuł Szwajcaria, ostatnim rzutem na taśmę pochodzi z serwisu SNW.

Dla mnie i mojego ulubionego austriackiego kolegi skitour, to nie tylko narty czy chodzenie po utartych szlakach. Lubimy także eksplorować nowe, odosobnione miejsca, które nie są w ogóle odwiedzane, bądź bardzo rzadko. Pozwala to na godziny obcowania z naturą w miejscach, gdzie częściej spotyka się kozice niż ludzi Gdy do tego dołożymy jeszcze odrobinę wspinania i graniówki – otrzymujemy perfekcyjną wyrypę !!

Po przestudiowaniu możliwych opcji padło na północne kuluary Fleckistock. Jednakże po sprawdzeniu warunków na miejscu zdecydowaliśmy się na opcję B – trawers Stucklistock. Oba szczyty znajdują się w Szwajcarii w kantonie Uri.

Aby było lżej – oczywiście poszliśmy bez liny, co zaowocowało wycofem jednego z partnerów w połowie trasy… Przyznaję – lina by się jednak przydała

Początkowo bardzo szybko zyskujemy metry, na szczęście jest dość stromo, więc szybko uciekamy przed wysokimi temperaturami. Do przełęczy mamy łącznie ~1700m podejścia.

Po pokonaniu progu naszym oczom ukazuje się cel pierwszej części naszej wycieczki – Stucklistock.

Z przełęczy czekało nas przejście granią (II/III) na szczyt Stucklistock. Na grani kilka czujnych momentów, gdzie niestety jedno lufiaste przejście pokonało wspomnianego wcześniej towarzysza, którego to wysłaliśmy na zjazd z ekipą napotkaną po drodze. My, trzymając się zasady ‘potrzymaj mi piwo’, udaliśmy się w dalszą drogę

Szczyt uraczył nas niesamowitymi widokami. Pozwoliliśmy sobie na chwilę przerwy przed pierwszym dzisiaj zjazdem.

Kilkadziesiąt metrów za szczytem znaleźliśmy w końcu kuluar, który wyglądał na zjeżdżalny (SS-; 4.3 E2/E3 300m, później 35-40st.), zjazd miał nas wyprowadzić na lodowiec Tschingelfirn na wysokości około 2700-2800. Początek zjazdu (pierwsze 50-100m) twardy i zalodzony, w tym miejscu i przy tym nastromieniu spowodował mocniejsze bicie serca ;P Po przewinięciu się przez granicę klifu – puch i odpuszczone firny aż na dno cyrku lodowcowego

Zgodnie z planem – pierwsze linie nasze!

Po zjeździe (w ‘piekarniku’) pozwoliliśmy sobie na jeszcze jedną przerwę.  Zostało ostatnie podejście 200-300m w bardzo urokliwym terenie a następnie nieprzyjemna grań prowadząca do następnej przełęczy. Jak widać, pomimo zmęczenia humory nam dopisują

Została ostatnia część grani… tutaj również trochę żałowaliśmy braku liny, ale przynajmniej jest nauczka na następny raz – niektóre gramy jednak nie powinny zostawać w bagażniku…

Patrząc z grani na przełęcz wyglądało, że będziemy musieli się przekopać przez nawis (w ten sposób też chcieliśmy przetestować zbocze ;P), ale okazało się, że udało się znaleźć fajną wnękę, która umożliwiała bezpośredni zjazd (SS-; 4.3 E1 100m, później 1300m fajnego zjazdu do doliny z krótkimi sekcjami 40-45).

Odpalamy kolegę i w dół na piwko

Artykuł Skitour trawers pochodzi z serwisu SNW.

Można na nich wiele zyskać, ale też sporo stracić. Często dzięki nim wyścig jest przegrany, albo wygrany. Aby je wykonywać sprawnie, musisz być jak robot – twoje ruchy powinny cechować szybkość, spokój i automatyzm. Co jednak najważniejsze – musisz dbać o bezpieczeństwo innych, gdy je robisz. Stąd też kilka słów o tzw. przepinkach na zawodach skimo.

Pamiętasz z dzieciństwa zabawę „znajdź różnicę”? Zapraszamy do analizy zdjęć, obrazujących błędny i poprawny sposób wykonywania poszczególnych przepinek.

Przepinka 1: z podejścia do zjazdu

Przepinka 2: do podejścia na fokach

Przepinka 3: do podejścia w rakach

Sposób robienia przepinek na zawodach skimo byłby dla Japończyków idealnym „case study” w zakresie przyspieszania czynności, poprzez eliminowanie zbędnych ruchów. Niewątpliwie można na nich zyskać wiele czasu. Jednak my dziś nie skupimy się na automatyźmie i czasie, lecz na bezpieczeństwie i dyscyplinie w przestrzeganiu zasad na przepinkach.

Jakie są reguły w strefach przepinek i po co je wymyślono? Prostych zasad jest kilka. Wprowadzono je po to by zawodnicy, wpadający w ferworze walki do strefy, nie wyrządzili sobie wzajemnie krzywdy – wymachując kijkami czy nartami.

Jak widzisz na wszystkich powyższych zdjęciach, pokazujących prawidłowe sposoby przepinania, wspólnym mianownikiem są kije leżące płasko na śniegu. I to jest fundamentalna zasada na wszystkich przepinkach, która znacząco podnosi bezpieczeństwo innych zawodników. A jakie są pozostałe zasady?

ŻELAZNE ZASADY PRZEPINEK

1. Na zawodach zespołowych do strefy przepinek zawsze wchodź z partnerem i zawsze opuszczaj ją z partnerem.
   
2. Zawsze przepinaj się w wyznaczonej chorągiewkami lub liniami strefie. Nie obok niej.
   
3. Przed rozpoczęciem każdej przepinki połóż kijki płasko na śniegu. Zrób to po zatrzymaniu się. Nie rzucaj kijami.
   RAKI! Jeśli na przepince masz założyć lub ściągnąć raki, to przed operacją połóż płasko narty na śniegu obok kijków. Narty nie mogą być przy plecaku (patrz foty – przepinka 3).
   
4. Podnieś kijki dopiero po zakończonej operacji.

Jednym z najczęstszych błędów podczas przepinek jest zapinanie lub odpinanie przedniego wiązania za pomocą grota kijka.

Na jednym z wyścigów zrobiliśmy wśród zawodników szybką sondę, by zrozumieć przyczyny tego błędu. Uzasadnienia były przeróżne – „bo tylko tak umiem„, „nie umiem się schylić„, „boli mnie w krzyżu jak się schylam„.

Konsekwencje

Strefami przepinek „opiekują się” sędziowie. Zawsze stosuj się do ich poleceń i odnoś się do nich z szacunkiem. Ich praca, nie tylko ze względu na często niesprzyjającą aurę, bywa trudna. Jedną z głównych ról sędziów jest zwracać zawodnikom uwagę na błędy, spowodowane przez pośpiech i emocje podczas współzawodnictwa. W ten sposób pomagają zachować bezpieczeństwo i fair play.

Podczas większości zawodów – w tym zbliżającego się Memoriału Jana Strzeleckiego – sędziowie filmują przepinki, ponieważ po zakończonych zawodach nagrania mogą pomóc w rozstrzygnięciu protestów, bądź nałożeniu kar na zawodników, którzy nie zastosowali się do uwag sędziego podczas zawodów.

Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółami Regulaminu Zawodów w Narciarstwie Wysokogórskim PZA. Natomiast jeśli masz jakieś pytania, dotyczące przepinek – wpisz je w komentarzu poniżej. Bezzwłocznie odpowiemy.

Artykuł Być jak robot pochodzi z serwisu SNW.

Podróżowanie w czasach pandemii jest możliwe, pod warunkiem, że jest się mocno elastycznym i gotowym na wszystko. Miała być Rumunia, a była Szwajcaria. Miały być kwatery, a był kamper. A było to tak…

4 stycznia, wczesne popołudnie. Rumunia postanawia zamknąć się na turystów z Polski i wprowadza obowiązek kwarantanny po wjeździe. Wyjazd zaplanowany na 5 stycznia po pracy… .Zaczyna się „nerwówka”. Telefon wibruje niemal cały czas. Dzielimy zadania, każdy sprawdza, gdzie tylko może, jakie są lokalne obostrzenia i gdzie można dostać się bez kwarantanny. Po krótkiej dyskusji decydujemy się na Szwajcarię i rozpoczynamy nerwowe poszukiwania kwater lub kampera.

Kilka godzin później, wieczorem, mamy wstępny kierunek – Szwajcarię. Jest wszystko co trzeba: obeznane przepisy wjazdowe, trasę oraz umówionego kampera. Rzec fuksem, to mało! Cudowne zrządzenie losu, bo po obdzwonieniu chyba wszystkich wypożyczalni, w jednej został cały 1 kamper A zatem bierzemy!

5 stycznia koło 19.00 odbieramy od pana auto oraz krótki instruktaż, zapinamy pasy i jedziemy. Przed nami jeszcze krótki przystanek pod Leroy na wylotówce i w Chrzanowie, gdzie w czasie naszej podróży tam, Ania kończy robić zakupy zaopatrzeniowe dla całej ekipy.

Jest koło 22.00, kiedy cała ekipa w komplecie (Ania Marcinkowska, Agnieszka Mendys, Marcin Spędzia, Piotr Walkowski i ja) odjeżdża z parkingu pod Biedrą w Chrzanowie. Ahoj przygodo!

Przed nami jakieś 1300 km przez Polskę, Niemcy, Austrię i kawałek Szwajcarii. Doszły do nas przecieki z pewnych (klubowych ;)) źródeł, że w Val Bedretto jest warun prima sort i nasi tam już są Kieruje każdy, a kto nie kieruje, próbuje się przespać, choć trochę.

Pierwszy moment za kierownicą jest trochę czujny, auto buja się przy każdym mocniejszym podmuchu, ale po pół godziny już jest znacznie pewniej i lepiej. Granice udaje się pokonać bez zbędnych ceregieli.

6 stycznia około 12.00 lądujemy we Flums celem szybkiej tury na dobry początek i rozruszanie kości po kilkunastu godzinach za kółkiem. Szybko nabieramy wysokości, z małą pomocą kolejki , która jak się okazuje ma zdalną obsługę. Płacimy za przejazd w górnej stacji i ruszamy.

Jest lekki mróz i sypie delikatnie śnieg, chwilę później niebo się przejaśnia, chmury się rozwiewają i wychodzi popołudniowe słońce, co pozwala nacieszyć wzrok pierwszymi alpejskimi widokami. Mroźne powietrze wdziera się do płuc, oczy ciut łzawią od wiatru, ale uśmiech jakoś nie schodzi nam z twarzy. Śniegu sporo, ale jeszcze gdzieniegdzie wystaje kawałek skały lub krzaka.

Docieramy do podstaw ścian Guschy i przepinamy się do zjazdu. Ten jest całkiem miły i puchowy. Dojeżdżamy w okolice kolejki i, po krótkim poszukiwaniu, znajdujemy finalną drogę w dół, która wiedzie zboczami rozległej doliny. Śmigamy na nartach póki się da, resztę schodzimy, krętą, asfaltową drogą. Szybki poturowy ogar i już jesteśmy w drodze do Val Bedretto, a dokładniej All’Aqua.

Gubimy nieco ślad na dziwnym rondzie, które podczas tych kilku dni przyjdzie nam objechać dobrych kilka razy, czasem po kilka okrążeń

Jest wieczór, docieramy do Bedretto i czuć, że jesteśmy dużo wyżej. Mróz dobija do 17 kreski poniżej zera, ale nam jest ciepło. Ogrzewanie jeszcze dzisiaj postanawia działać dobrze, a my staramy się ogarnąć w piątkę na małej przestrzeni. Idzie całkiem sprawnie. Po dłuższej chwili zasiadamy już nawet do wyczekanej, ciepłej kolacji, a do drzwi pukają goście – Karolina i Sławek Bosakowie. Gadu gadu, lampka wina i jakoś robi się dziwnie późno, więc ustalamy plan gry i kładziemy się spać.

7 stycznia, 7.00 rano, wyskakujemy z ciepłych śpiworów i gotujemy się do wyjścia. Po drodze jeszcze pożywne śniadanie i ruszamy. Po sowitych opadach obowiązuje lawinowa trójka, a więc za cel obieramy pobliską przełęcz Gerenpass. Słońce pięknie grzeje, a my drepczemy do schroniska po drodze – Capanna Piansecco. Tutaj spędzamy chwilę na tarasie, uzupełniając płyny oraz robiąc mini sesję foto i ruszamy dalej, najpierw po wypłaszczeniu. Chwilę później wbijamy w stok o większym nachyleniu, więc zakos za zakosem pniemy się w stronę celu. W okolicach przełęczy wchodzimy w strefę cienia i wiatru, więc robi się dość lodowato, a zatem na progu przełęczy przepinamy się i zjeżdżamy. Część ekipy rusza jeszcze kawałek do góry w drugą część doliny, ale zjazd okazuje się nie tak fajny na jaki się zapowiadał. Teraz już wszyscy razem ruszamy w dół. Niestety cały dzień słońca zrobił swoje, więc śnieg już nie jest tak puszysty i lekki, do tego trzeba minąć kilka naturalnych przeszkód po drodze w lesie, ale szczęśliwie docieramy do kampera.

W dolinie wita nas znowu siarczysty mróz, który rośnie z każdą godziną. Miło wejść do nagrzanego auta i zjeść coś ciepłego. Dzisiaj też robimy małe zakupy w pobliskim miasteczku, a potem rozgrywamy jeszcze partyjkę niekończącej się gry karcianej, której zasady, mamy wrażenie, kolega Piotr wymyśla prawie na poczekaniu Niemniej dzięki temu wieczór nabiera rumieńców i wesołej atmosfery.

8 stycznia, dzień 3, feralny Budzi nas chłodek. Szybko orientujemy się, że skończył nam się gaz w butli, w ciągu nocy. Panowie ogarniają zmianę butli, w międzyczasie my odpalamy śniadanie i jemy w kurtkach, bo niestety po zmianie kartusza piec nie odpala mimo kilku usilnych prób. Pakujemy więc czym prędzej manatki i ruszamy na turę licząc, że rozgrzejemy się po drodze i rozgryziemy to po powrocie.

Początek tury nie rozpieszcza, bo idziemy północnymi stokami, w cieniu, a do tego co jakiś czas mocniej powiewa. Powietrze przeszywa chłodem, a słońce majaczy dopiero w okolicy Poncione di Val Piana. Pech, a może bardziej mróz, trochę nam utrudnia, bo 2 osobom z ekipy miejscami nie kleją foki. Na szczęście mamy zestaw naprawczy, a w nim klej w plasterku i wszechmocnego silvertape’a. To skraca postój, który dał się we znaki zimnem.

Ruszamy z kopyta. Pniemy się zakos po zakosie, aż wreszcie wchodzimy w strefę słońca. Jakaż zmiana. Świat od razu wydaje się lepszy Krótki postój w słońcu na popas, łyk ciepłej herbaty i idziemy dalej. Dochodzimy do „przedwierzchołka”, sprawdzamy czas i postanawiamy zacząć zjazdy już tutaj. Piękny i stromy stok daje mnóstwo funu, choć jedziemy dość czujnie. Dojeżdżamy szybko do strefy cienia. Jedynym jej plusem jest to, że śnieg utrzymał tu swoją puszystość. Ta część doliny jest już mocno przejeżdżona, więc też bardziej bezpieczna. Metry gubimy bardzo szybko, ale zjazd daje mnóstwo frajdy. Dopiero ostatni kawałek stawia przed nami większe wyzwania, m.in. mocno nastromiona ścianka, która na skutek rozjeżdżenia zamieniła się w lodowy spad, który pokonujemy nieco czujniej i wolniej. Potem jeszcze chwila lasem i wyjeżdżamy na mostku, w okolicach parkingu. To był mroźny, ale piękny dzień, z mnóstwem dobrych zjazdów.

Dzisiaj jeszcze tylko czeka nas rozkmina nad butlą, wyjątkowo wolny przejazd, w związku z tym, przez tunel, udane podejście do prysznica;) więc dzień jednak kończymy sukcesami, kiedy po wymianie smsów, przegrzebaniu forów kamperowych i wymianie spalonego bezpiecznika, udaje nam się wreszcie odpalić ogrzewanie. Przemieszczamy się też do Realpu i łączymy siły z Jaromirem.

9 stycznia, miły, ciepły i słoneczny poranek. Jedyną trudnością jest parking przy drodze i mała ilość zarośli

Po pożywnym śniadaniu ruszamy na kolejną skiturę, doliną Witenwasseren do schroniska Rotondohütte, a następnie część grupy idzie na pobliską przełęcz, a część na Läckihorn.

Podejście jest dość długie i żmudne, i po pierwszym podejściu kluczy bardzo delikatnie się wznosząc po rozległej dolinie. Za to można nacieszyć oczy przepięknymi widokami na otaczające granie i szczyty. Gdzieniegdzie na stokach widać ślady zjazdowe. Dodatkowym widowiskiem jest piękne i bardzo fotogeniczne halo wokół słońca.

Po dłuuuugiej prostej dolina zakręca i wznosi się wyraźnie. Nieco bardziej strome podejście kończy się przy schronisku. Jest ono oczywiście zamknięte, a posiłki i napoje wydawane są wyłącznie na wynos. Po przerwie ruszamy dalej w stronę przełęczy Läckipass. Dochodzimy do przełęczy, skąd rozpościerają się piękne widoki na otaczające szczyty. Pogoda wciąż dopisuje, warunki idealne – słońce, mróz i puch, puch, puch. Zjeżdżamy dość stromym zboczem, w śniegu po uda, do lodowca Witenwasserengletscher i dalej w dół doliny. Zjazd obfituje w trawersowanie i brodzenie przez dość wartki potok. Na szczęście nikt nie kończy przymusowym morsowaniem i wszyscy suchą stopą, nartą i foką docierają do kampera na zasłużoną porcję makaronu.

Jeszcze tego wieczoru ruszamy naszym wesołym „autobusem” na ostatni postój w Weglosen. Zgodnie ze wskazówkami Jaromira docieramy na parking koło kolejki i tutaj nocujemy. Zanim jednak zapadniemy w błogi sen, rozgrywamy pasjonującą potyczkę planszówkową.

10 stycznia, po szybkim porannym „ogarze” wyruszamy na spotkanie z Jaromirem na początku szlaku, a stąd dość stromym podejściem nieco skracamy sobie drogę. Kolejny odcinek idziemy szlakiem, który nieco przypomina naszą rodzimą „ceprostradę”, a który prowadzi do kilku okolicznych schronisk na wyżynie pod Twaribergiem. Tutaj odłączam się od grupy i zawracam szlakiem podejścia, gdyż obtarte poprzedniego dnia pięty dają mi się mocno we znaki. Tymczasem ekipa rusza dalej w stronę szczytu Twariberg, długim, dość stromym żlebem.

Na zjeździe znów nie brakuje wrażeń, a niektórzy nawet przekonują się, że wiązania skiturowe całkiem skutecznie się wypinają, lądując głową w puchu W tym czasie ja ogarniam ostatni ciepły posiłek, który jest też obiadem pożegnalnym z Jaromirem. Dzielimy się wrażeniami, dziękujemy za kilka dni wspólnych działań i rozstajemy.

Szybkie pakowanie i ruszamy w długą drogę powrotną. Przed Zurychem wpadamy w korek, ale udaje nam się wyrwać z niego i krętymi, górskimi drogami, z pięknym widokiem, docieramy do dalszej części autostrady w stronę granicy. Znów udaje nam się pokonywać kolejne granice bez przeszkód i kontroli. Ostatnią przygodą jest dojazd do stacji po polskiej stronie granicy na oparach ;), a potem to już jakoś strasznie szybko mija. Zostawiamy Anię w Chrzanowie, Majkiego pod Witkiem. Jeszcze tylko urządzamy prysznic kamperowi, robimy porządki, odstawiamy na parking i rozjeżdżamy się do domów. Jak to zwykle bywa, wszystko co dobre szybko się kończy.

W ciągu 5 dni działań udaje się nabić 80 km oraz 5400 m przewyższenia na nartach, a kamperem około 2850 km. Wracamy bogatsi o nowe doświadczenia i z planem na kolejne wspólne działania, może znowu kamperem, który zapewnia tak ważną mobilność i uniezależnia od rezerwacji kwater, w tych dziwnych, pandemicznych czasach. Zobaczymy gdzie nas tym razem poniesie, ale obiecujemy, że podzielimy się wrażeniami.

Artykuł Jak nie dojechaliśmy do Rumunii, czyli kamperem, na tury w czasie pandemii pochodzi z serwisu SNW.

Skialpinista jak każdy „zjadacz chleba” pragnący zachować zdrowie powinien odżywiać się w sposób świadomy a dietę powinien mieć odpowiednio zbilansowaną i urozmaiconą.

Sposób odżywiania ma, bowiem ogromny, można by rzec fundamentalny wpływ na poziom zdrowia i sił witalnych, a także na poziom wykorzystania potencjału genetycznego sportowca do wydatkowania energii, a także na szybkość regeneracji i gotowość do kolejnych wyzwań. Dlatego warto się nad tym tematem pochylić i zrewidować swoją strukturę posiłków i przeglądnąć swoje nawyki żywieniowe.

Rozważania takie zaczniemy od naszego zapotrzebowania na kalorię.

Zacznijmy od podstawowej przemiany materii PPM (ang.BMR – Basal Metabolic Rate), która powie nam: ile spalamy kalorii na podtrzymanie funkcji życiowych.

Jest wiele dostępnych w literaturze wzorów, Ja polecam dość prosty:

Kobiety: należna masa ciała x 22

Mężczyźni: należna masa ciała x 24

Bardziej precyzyjnie PPM można oszacować, ważąc się na specjalnej wadze.

Aby oszacować zapotrzebowanie kaloryczne wynik PPM mnożymy przez współczynnik aktywności fizycznej PAL:

x 1,2 siedzący tryb życia.

x 1,3 mało aktywny tryb życia ( ćwiczenia 1-2 razy w tygodniu)

x 1,4 średnio aktywny tryb życia  ( ćwiczenia 2-3 razy w tygodniu)

x 1,5 aktywny tryb życia ( ćwiczenia więcej niż 3 razy w tygodniu)

x 1,7 bardzo aktywny tryb życia ( ciężkie ćwiczenia, co najmniej 5 razy w tygodniu)

Np. kobieta ważąca 60 kg trenująca 3 razy w tygodniu.

PPM: 60 kg x 22 = 1320 kcal
Teraz mnożymy PPM przez PAL:
Całkowite zapotrzebowanie kaloryczne: 1320 x 1,4 = 1848 kcal
Dodajemy 10% na straty podczas trawienia posiłków i otrzymujemy 2032 kcal na dzień.

Wynik traktujemy jako punkt odniesienia, każdy jest indywidualnością, dlatego trzeba to jeszcze sprawdzić w praktyce i metodą prób i błędów skorygować ewentualny niedobór lub nadmiar kalorii.

Jeśli jest nadmiar kalorii to waga rośnie, jeśli niedobór to zacznie spadać.

Dlatego musimy obserwować wagę.

Idealna dieta to taka, która sprawia, że mamy dużo energii, organizm jest odżywiony i zdrowy a waga stoi w miejscu. I z tego punktu, jeśli chcemy schudnąć to obcinamy 10 % kalorii z zapotrzebowania dziennego, odejmując te kalorie z puli węglowodanów.

Kaloryczność to tylko punkt wyjścia, teraz trzeba obliczyć makroskładniki:

Białka, tłuszcze i węglowodany, które będą tworzyły strukturę naszych posiłków.

1. Białko: 1,2 g – 1,8 g na kilogram masy ciała. To jest preferowana ilość białka dla sportów trenujących sporty wytrzymałościowo siłowe, jeśli lekko trenujesz to trzymasz się dolnego przedziału, jeśli intensywnie i dużo to górnego.

Przykładowo biorąc najniższą wartość 1,2 g nasza kobieta ważąca 60 kg powinna jeść dziennie 72 g białka pełnowartościowego, co daje nam 288 kcal (1g białka to 4 kcal).

2. Tłuszcze: 1 g na kg masy ciała na dobę około 25 % kaloryczności diety powinny stanowić tłuszcze.

Przykładowo nasza kobieta będzie jadła 60 g tłuszczy, co daje 540 kcal (1 g tłuszczów to 9 kcal).

3. Węglowodany: będą stanowiły pozostałe kalorie z puli.

Przykładowo nasza pani powinna jeść dziennie 2032 kcal. Z białkiem spożyje 288 kcal, z tłuszczem dostarczy 540 kcal, więc z węglowodanów powinna pozyskać 1204 kcal.
Biorąc pod uwagę, że 1 g węglowodanów to 4 kcal uzyskujemy wynik 300 g na dzień.

W ten sposób można sobie obliczyć szacunkową ilość makroskładników.
Teraz podziel to na preferowaną ilość posiłków, wybierz zdrowe źródła ich pozyskania.
I masz bazę diety skialpinisty

Warto tu wziąć pod uwagę, że białko najlepiej się wchłania kiedy jest dostarczane w porcjach około 20-30 g dlatego warto rozłożyć jego spożycie na wszystkie posiłki. Natomiast, jeśli chodzi o tłuszcze to posiłek przedtreningowy i potreningowy powinien mieć obniżoną zawartość tłuszczów, ponieważ tłuszcze spowalniają trawienie posiłku a ciężko się trenuje z pełnym żołądkiem, ponadto spowalniają transport glukozy do komórek, przez co opóźniają odbudowę glikogenu mięśniowego.

Plan posiłków dla naszej przykładowej pani:

(B 72 g, T 60 g, W 300 g )

To jest tylko przykład, idealna ilość posiłków w ciągu dnia jest indywidualna, powinna być dopasowana do trybu życia ilości czasu i uwarunkowań psychiczno genetycznych.

Ważne, aby w ciągu doby dostarczyć odpowiednią ilość kalorii i makroskładników dobrej jakości.

Więc mogą to być 3, 4 lub 5 posiłków, a jeśli masz bardzo długą dobę to nawet 6. Posiłki powinny być rozłożone stosunkowo równo w ciągu czasu naszej aktywności dobowej Warto zadbać o w miarę stałe pory dlatego w tabeli podaje czas.

Masz nie chodzić głodny między posiłkami, nie podjadać i nie mieć spadków energii, nie powinno  być też wilczego napadu głodu wieczorem (często to znak, że w pierwszej części dnia było dostarczone za mało kalorii), takie zjawisko nie sprzyja utrzymaniu odpowiedniej struktury ciała. 

Kolejnym ważnym aspektem diety jest odpowiednie nawodnienie. Minimum to 2 litry płynów na dzień, plus to, co pijemy na treningu.

Kawa, mocna herbata, alkohol nie nawadniają. Do puli wypitych płynów można zaliczyć: wodę, wywary ziołowe, herbaty owocowe, soki (najlepiej świeżo wyciskane), napoje izotoniczne.

Na koniec w celu dostarczenia niezbędnych witamin i minerałów musimy pamiętać o  warzywach i owocach ( 5 porcji dziennie – wchodzą w pulę węglowodanów).

Wybierać różne rodzaje warzyw, jeść kolorowo i oczywiście jak najmniej przetworzone. Wybierać warzywa i owoce sezonowe (unikamy wtedy chemii używanej do konserwacji), a jeśli jest zima to polecam mrożonki.

Nie zapominać o: burakach, jarmużu, natce pietruszki, białej kapuście, brokułach, szpinaku, cebuli, czosnku, selerze, marchewce i kiszonkach. Nasze polskie łatwo dostępne i bardzo wartościowe.

Dieta powinna składać się z jak najmniej przetworzonych produktów, dobrej jakości. Wyrzucamy jedzenie śmieciowe.

Na koniec dodam, że aby móc ocenić stan odżywienia organizmu i oszacować niedobory, precyzyjnie wprowadzić brakujące elementy diety, trzeba wykonać badania na niedobory minerałów i witamin wtedy jesteśmy w stanie wprowadzić do naszej diety produkty kluczowe, brakujące ogniwa. Bez badań musimy starać się jeść wszechstronnie i kolorowo, mając nadzieje że to wystarczy.

Ciężko zrewolucjonizować swoje odżywianie i z dnia na dzień zacząć odżywiać się idealnie. Ponieważ trzeba posiąść odpowiednią liść wiedzy, mieć na to czas i środki i dużo wytrwałości.

Ponadto wszelkiego rodzaju drastyczne zmiany są stresem dla organizmu i należy zmiany wprowadzać stopniowo jako proces obserwując reakcje. Warto jednak zastanowić się gdzie się jest ( jak wygląda moje żywienie dzisiaj, gdzie są jego słabe strony, co można by poprawić), warto wiedzieć do czego dążyć jak to powinno wyglądać w teorii. A w życiu wychodzi przeważnie gdzieś po środku, ale im dalej przesuniemy się bliżej ideału tym lepiej będziemy się czuć i dlatego warto tą „dziedzinę naszego treningu” doskonalić. 

autor: Barbara Kościelniak Trener Personalny i Doradca Żywieniowy link do mojej strony na facebooku

Artykuł Dieta bazowa skialpinisty – część pierwsza. Odżywianie na co dzień pochodzi z serwisu SNW.

W czasach, gdy globalne ocieplenie daje się we znaki i w połowie grudnia próżno szukać naturalnego śniegu w rodzimych górach a obostrzenia związane z pandemią mocno utrudniają działania poza krajem, trzeba być elastycznym i wyrywać z sezonu co tylko się da.

Zatwierdzony urlop przeznaczony na szkoleniowy wyjazd KW Kraków do Maso Corto trzeba było wykorzystać Na szczęście Jakub Kościelny oznajmił, że może pojechać na przedłużony weekend, a że jesteśmy ludźmi aktywnymi i nie lubimy siedzieć w domach to automatycznie zaczęliśmy snuć plany na drugi tydzień grudnia.

Trzy wyjścia z Kubą z Gondoli na Małe Skrzyczne wystarczyły, by wybrać rejon i opracować wstępny zarys wycieczki. Prognozowane 100-150 cm opadu w weekend w Alpach tylko podsyciły nasz zapał.

Początkowo plan zakładał działania skiturowo-freeride’owe z winterraumu Neue Prager Hütte (2796 m.), lecz wspomniany opad śniegu połączony z wiatrem podniósł stopień zagrożenia lawinowego w grupie Venedigera do 5 – najwyższego. Na piątek 11 grudnia prognozowana była już stabilna 3, a po północnej stronie grani 3-2 z tendencją malejącą. Szybka modyfikacja planu i jedziemy do Salzau, by przez dolinę Obersulzbachtal dojść do winterraumu Kürsinger Hütte (2558 m.) i działać na okolicznych szczytach. Jako że Kuba był w tej dolinie wspinaczkowo w te wakacje (Crazyalpinist – Dwie Granie), wiedzieliśmy, że na parkingu trzeba sprawdzić zagrożenie lawinowe i prognozy, bo dalej zasięgu nie uświadczymy.

Lawinowa 2 i przynajmniej półtora dnia pogody – ruszamy z optymizmem! Byliśmy pierwsi i jedyni w dolinie. Od samochodu zaczęliśmy iść na fokach, ale początek był zaskakująco skromny jeśli chodzi o ilość śniegu. Na szczęście z każdym kolejnym kilometrem długiej i niestety dość płaskiej doliny Obersulzbachtal puchowa pierzyna rosła w oczach. Piękna alpejska sceneria, las, mróz, słońce górujące nad doliną i prywatnymi drewnianymi chatami, na których dachach widać było grubość opadu oraz tropy zwierząt – jedyne ślady życia w dolinie. Klimat jak ze skiturowej bajki!

Wspinamy się mozolnie podziwiając fantastyczne warunki, a ze stromych stoków ograniczających dolinę lecą różnej wielkości pyłówki. W okolicach schroniska Postalm (1700 m.) doganiają nas leśniczy na skuterach śnieżnych (jedyne osoby, które spotykamy przez weekend) i gdy dowiadują się o naszym planie oznajmiają, że winterraum przy Kürsinger Hütte jest zamknięty. Kiwamy głową i idziemy dalej nie wierząc do końca w to co usłyszeliśmy. Niedługo później docieramy do schroniska Obersulzbach Hütte (1739 m.), przy którym leśniczy ścinają choinki na święta i tym razem już podniesionym głosem informują, żebyśmy nie szli wyżej, bo jest pozamykane przez pandemię koronawirusa. Jednocześnie mówią, że możemy ewentualnie zanocować w tutejszym winterraumie. Cóż, jeśli byłaby to prawda to czekałby nas wyżej nocleg awaryjny, a tutaj mamy pewny dach nad głową i piec opalany drewnem. Rozsądek bierze górę. Zostajemy…

Jest dopiero po 13:00, więc zostawiamy plecaki i idziemy na lekko na krótki rekonesans dalszej części doliny. Wzmagający się, przenikliwy wiatr i płaski teren jednak nie zachęcają do zbyt dalekiej eksploracji, więc szybko uciekamy rozpalać w piecu

Winterraum pomimo niewielkich rozmiarów ma wszystko, co potrzebne do wygodnego spędzenia nocy – do czego już zdążyliśmy się przyzwyczaić w Alpach Austriackich. Piec, drewno, rozpałka, garnki, kubki, talerze, materace, koce, sznurki do suszenia rzeczy… Nie było “crocsów”, dlatego na Google Maps będą tylko 4 gwiazdki :-)) Rozgaszczamy się, odśnieżamy przedsionek, uzupełniamy paliwo, robimy przepak i postanawiamy iść nazajutrz w stronę Grossvenedigera i dojść tak daleko na ile pogoda pozwoli. Po świetnie przespanej nocy i obfitym śniadaniu (kaszotto!) ruszamy o 7:30 po wczorajszych śladach. Pogoda dobra, trochę wysokich chmur oraz brak wiatru. Idąc płaską częścią doliny, mijamy wyciąg do Kürsinger Hütte, wspinamy się na próg jeziora polodowcowego i dalej po jeziorze zmierzamy w stronę lodowca. Śnieg na tym odcinku, był mocno sprasowany i wywiany, a my już wiedzieliśmy, że zjeżdżając to miejsce będziemy pokonywać “na Justynę Kowalczyk”.

Wchodzimy na lodowiec Obersulzbachkees, by powoli piąć się w górę zostawiając jedynie dwa ślady nart na gładkiej niczym tafla wody powierzchni śniegu. Po lewej stronie pokazuje nam się kawałek schroniska Kürsinger Hütte. Grossvenediger dumnie prezentuje swoją sylwetkę w oddali, a chmury i słońce nad nim tworzą ciekawe efekty. Z letnich obserwacji Kuby na drodze przez lodowiec nie ma szerokich szczelin. Mając dobrą widoczność i znając orientacyjny przebieg trasy postanawiamy nie związywać się liną.

Czas mija, wysokość rośnie i czuć już jej wpływ na naszą wydolność. Niebo w między czasie zrobiło się czyste. Raz do przodu wychodzi Kuba raz ja. Widoki na otaczające nas trzytysięczniki stają się coraz ciekawsze, ale widzimy niestety, że do Grossvenedigera przykleiła się chmura. W oddali zauważamy, że niebo znów zaczyna robić się szare, a przed nami w końcu ukazuje się przełęcz Venedigerscharte (3407 m.). Wygląda bardzo zachęcająco. Gdy jesteśmy w połowie drogi na wspomnianą przełęcz, doganiają nas prognozowane w drugiej części dnia zmiany pogodowe. Przez chwilę głośno zastanawiam się czy warto wchodzić do góry i zjeżdżać w gorszej widoczności, czy może lepiej zjechać z przełęczy w słońcu. Po krótkiej rozmowie z Kubą postanawiamy jednak wejść ostatnie 250 metrów na fokach pod sam szczyt i dokonać pełnego zjazdu.

Jeszcze przed szczytem ubraliśmy się do zjazdu. Na górze pstrykamy szybkie fotki, przepinamy się i zjeżdżamy po wywianym zboczu, uciekając od przeszywającego zimnego wiatru i temperatury odczuwalnej w okolicach przynajmniej minus kilkunastu stopni. Od przełęczy zjazd w puchu dostarcza nam wiele radości. Widoczność jest ograniczona, pada śnieg, trzymamy się więc własnych śladów i kręcimy z uśmiechem na ustach. Szybko dojeżdżamy do okolic jeziora, gdzie śnieg zmienia swoją strukturę, a teren się wypłaszcza. Przedzieramy się do progu, optymalizujemy linie zjazdu pod kątem najmniejszego użycia kijów i po chwili znajdujemy się już “w domu”. Około 16 km +/- 1900 m pokonaliśmy w niecałe 9 godzin w tym 1.5 godziny zjazdu.

Resztę dnia spędzamy przy piecu relaksując się i zjadając zapasy przeznaczone na niedzielę Wiemy, że jutro z tej wysokości nie będzie nam dane nic zdziałać, więc pozostanie nam tylko zjazd do auta po śniadaniu. Jak się rano okazało pogoda i tak nie pozwoliłaby na działalność wysoko
w górach. Cały czas prószył śnieg, a pułap chmur był gdzieś na wysokości 2000 m.

Zjazd z początku ciężko nazwać zjazdem. Suniemy po płaskim raz z kija, raz “na Justynę”, by za chwilę zjechać z niewielkiej pochyłości kilkadziesiąt metrów. Aż docieramy do serpentyn na stokówce gdzie grawitacja przybija z nami żółwia i jedziemy jak należy prawie pod sam samochód. Pakujemy się i późnym wieczorem jesteśmy już we własnych domach. Jacek Gaczkowski i Jakub Kościelny

Mapa i profil trasy:

Artykuł Puchowy Grossvenediger pochodzi z serwisu SNW.

W systemie KSyKSy pojawił się niepozorny element dotyczący bezpieczeństwa, za który mam przyjemność odpowiadać. Już trzeci sezon organizuję szkolenia z zakresu szeroko pojętego skituringu w KW Kraków. Pojmujemy go szeroko, bo powiedzmy sobie szczerze – zajęcia z nawigacji, technik linowych czy choćby pierwszej pomocy są z jazdą na nartach związane raczej luźno. Skąd wobec tego takie tematy w obszarze skiturowym? Ano stąd, że w naszym (z punktu widzenia klubowo-wysokogórskiego) pojmowaniu skituringu, niezależnie od tego czy idziecie w góry zjechać ładną linię, tłuc setki metrów przewyższenia na wyrypie czy podchodzicie pod ścianę, do świadomej działalności „wypada” posiadać pewien zestaw umiejętności.

Dlaczego wypada a nie trzeba? Nie oszukujmy się: bez umiejętności udzielenia pierwszej pomocy czy założenia stanowiska z czekana, da się wszystko zjechać. Bez wydolności czy techniki jazdy po prostu pewne cele będą dla nas fizycznie nieosiągalne, bez powyższych – istnieje tylko pewne ryzyko, że w sytuacji awaryjnej nie poradzimy sobie… Możemy te umiejętności nazwać fundamentem kultury górskiej, postrzeganej znacznie głębiej niż sam zwyczaj witania się na szlaku i zabierania ze sobą śmieci. Kultura ta opiera się na odpowiedzialności za siebie, swoje decyzje, ale i partnerów – tych „od liny”, ale i przygodnych, spotkanych w górach.

Kultura górska

Jednym z podstawowych celów działania klubu wysokogórskiej jest promowanie tak pojmowanej kultury górskiej – nie tylko przez organizowanie szkoleń, ale i pomoc w samokształceniu. Chociaż zawodowo zajmuję się szkoleniem w tym zakresie, zawsze kładę ogromny nacisk na samodzielne ćwiczenie i naukę. Sam dochodziłem do tego, co teraz umiem, w dużym stopniu ucząc się na własnych błędach. Nie jest to najprostsza ani najszybsza ścieżka, niesie też ze sobą spore ryzyko – ale dla wielu będzie naturalnym wyborem. System KSyKSy bardzo mi się podoba między innymi z tego względu, że skupia się na wskazaniu ścieżki rozwoju, przenosząc ciężar z organizatora na uczestnika. Oznacza to, że sami musicie zadbać o to aby zebrać wszystkie elementy układanki!

W obszarze bezpieczeństwa wyróżniłem pięć bloków wiedzy. Jak łatwo zwrócić uwagę, nie są to umiejętności wybitnie specyficzne dla skituringu. Nie wszystko będzie też każdemu potrzebne – jeżeli poruszacie się w terenie stosunkowo łatwym, omijacie lodowce, nauka technik linowych okaże się zbędna.

Ratownictwo lawinowe i pierwsza pomoc

Są jak apteczka w plecaku – robimy wszystko, aby nie było potrzeby jej użycia, ale jeżeli już dojdzie do wypadku, jej brak może okazać się tragiczny w skutkach. Formy nauki są różne: szkolenia z zakresu pierwszej pomocy organizowane są w firmach, na różnych wydarzeniach czy specjalistycznych kursach realizowanych np. w górach. Ratownictwo lawinowe jest pod tym względem mniej skomplikowane, dla początkujących optymalne będą pełne kursy lawinowe lub zajęcia obejmujące samo ratownictwo. „Lawinówkę” można również dosyć łatwo ćwiczyć z grupą znajomych. Ze swojej strony chciałbym przede wszystkim zachęcić do regularnych i częstych powtórek w obu tematach – w sytuacji stresowej potrzebne nam jest posiadanie umiejętności naprawdę solidnie utrwalonych!

Profilaktyka lawinowa

Obszar postrzegany często jako „czarna magia” – przynajmniej na poziomie praktycznym. Jest dobrze, jeżeli potrafimy czytać ze zrozumieniem (i stosować!) komunikat lawinowy. Z rozmów z kursantami i znajomymi narciarzami odnoszę wrażenie, że największy problem w obszarze profilaktyki sprawia zastosowanie jej reguł w terenie: identyfikacja niebezpiecznych stoków, sygnałów alarmowych oraz podejmowanie decyzji. Tutaj niestety nauka na własnych błędach kosztuje bardzo dużo. Dobrze jest uczyć się pod okiem osób doświadczonych, traktując każde wyjście na tury jako okazję do świadomej analizy i weryfikacji spostrzeżeń. Wycieczki szkoleniowe nastawione na naukę profilaktyki cieszą się rokrocznie niesłabnącym powodzeniem.

Nawigacja

Udane tury często sprowadzają się do tego, by znaleźć się w odpowiednim miejscu o odpowiednim czasie. Pracę nawigacyjną rozpoczynamy już w domu, przygotowując założenia do wyjścia, dopasowując trasę do naszych możliwości. Bardziej egzotyczne cele wymagają umiejętności na wyższym poziomie – począwszy od kalibracji map do GPS, na obsłudze kompasu kończąc. Konsekwencje znalezienia się w złym miejscu, w powiązaniu z zagrożeniem lawinowym, mogą okazać się tragiczne w skutkach. Nawigacja dla skiturowców posiada swoją specyfikę, ale jej podstawy są uniwersalne – stąd też często organizujemy szkolenia i treningi nawigacyjne poza sezonem zimowym.

Raki i czekan

Umiejętność posługiwania się rakami i czekanem to trochę jak umiejętności chodzenia – z czasem staje się naturalna, jednak patrząc na swoją 1,5-roczną córkę zdaję sobie sprawę, że początki bywają trudne. Niestety w górach łatwo przy okazji nabić sobie solidnego guza, dość przypomnieć pierwszą połowę zimy w sezonie 2019/2020 i kolejne doniesienia o wypadkach spowodowanych upadkiem na zbetonowanym śniegu. Zwykle tego sprzętu używamy gdy robi się stromo, a wtedy konsekwencje potknięcia mogą być tragiczne. Ilość wypadków śmiertelnych spowodowanych nieprawidłowym użyciem raków i czekana jest zdecydowanie większa niż lawinowych. Postraszyłem? Może to i dobrze – bo wygląda na to, że lekceważymy ten obszar. Skupmy się na poprawnej technice, przypomnijmy sobie hamowanie czekanem w różnych pozycjach, to już sporo! Zjazdy z czekanem, przepinki w stromym terenie to z kolei wyższa szkoła jazdy, uczę tego na kursach dla zaawansowanych, jak np. kurs skiturowy II stopnia.

Techniki linowe

Pojawiają się, gdy działamy w stromym terenie lub wchodzimy na lodowiec. O wykorzystaniu liny na lodowcu chyba nie ma potrzeby rozpisywać się, warto zwrócić uwagę, że chociaż w Tatrach nie jesteśmy w stanie zdobyć pełnym kompetencji do poruszania się po górach lodowcowych, to same procedury ratownictwa szczelinowego możemy w dużym stopniu przećwiczyć, do czego zachęcam. Natomiast użycie liny w skialpinizmie stanowi dla wielu osób zagadkę – na co to komu? Jako najlepsze przykłady podaję inspekcję nieznanego żlebu pod kątem zagrożenia lawinowego czy asekurację mniej sprawnych technicznie uczestników tury na trudnych odcinkach. W działalności skiturowej stosujemy minimalistyczny sprzęt i adekwatne techniki. Nie da się ukryć, że jest to obszar raczej niszowy, który może zainteresować nielicznych i bardzo zaawansowanych narciarzy, często z doświadczeniem wspinaczkowym. Tych, którym go brakuje, możemy zaprosić na krótkie szkolenia z wykorzystania technik linowych.

Zamiast podsumowania

Chciałbym zostawić Was z czymś więcej niż linki do kursów. Proponuję jeszcze przed sezonem przeprowadzić własny rachunek sumienia i odpowiedzieć sobie na pytanie: na ile czuję się kompetentny w każdym z tych obszarów? Co mogę w nadchodzącym sezonie zrobić aby nadrobić braki? Jestem pewien, że każdy będzie w stanie znaleźć środki odpowiednie do jego możliwości i potrzeb. Pozostaje tylko wygospodarować część czasu na podnoszenie swoich kompetencji. Wiem, że nie jest to łatwe, ale satysfakcja z poczucia tego, że jesteśmy dobrze przygotowani do realizowanych celów, naprawdę wiele wynagrodzi!

Artykuł Skitury z głową pochodzi z serwisu SNW.

Obserwując w Internecie rosnący ruch wokół tematów narciarskich można postawić tezę, że po „chudym” sezonie 2019/2020 nie przyjmujemy do wiadomości, że w nadchodzącym sezonie nie zrealizujemy naszych skiturowych celów. Czy jesteśmy do nich dobrze przygotowani pod względem wydolności fizycznej?

W programie KSKS od początku przyświeca nam motto „na nartach w górach wysokich warto być wszechstronnie mocnym”. W module KSKS „Wydolność” promujemy wśród naszych narciarek i narciarzy dobre praktyki w zakresie treningu wydolnościowego. Od października ponad 30 narciarek i narciarzy KW Kraków poddaje się badaniom wydolnościowym dzięki współpracy KW Kraków ze Sportslab – Centrum Diagnostyki Sportowej.

Badanie w laboratorium Sportslab jest precyzyjnym sposobem zmierzenia podstawowych parametrów wydolności organizmu. Zaletą współpracy ze Sportslab jest duża elastyczność w doborze protokołu testów, w zależności od preferencji testowanej osoby. Jedni wybierają test na cykloergometrze, inni bieg pod górę na bieżni mechanicznej.

Trening „z głową”

Główne założenie KSKS „Moduł wydolność” jest proste – narciarstwo wysokogórskie to dziedzina sportu wymagająca dobrej wydolności. Potrzebny jest systematyczny i rozsądny trening. I to bez względu na to czy celem jest narciarska wycieczka, czy bieg pod górach w „trybie fast’n’light”.

Stwierdzenie „dobra wydolność” jest bardzo relatywne i indywidulane. Żeby ją rozsądnie określić warto nakreślić indywidualną „linię startu” do przygotowań. Jak to zrobić?

Narciarze z aspiracjami wyścigowymi ukują sobie pewnie postanowienia typu „Obecnie wbiegam na Kopiec Kościuszki w 15 minut, a na Kasprowy w 80 minut. Jeśli najlepsi wbiegają odpowiednio w ok 9 minut i w ok 50 minut to ja osiągnę wysoki poziom wydolności jeśli uda mi się wbiec na Kopiec w 12 minut, a na Kasprowy w 65 minut„? Inni postawią sobie cel mniej policzalny, na przykład „Dziś narciarski trawers Tatr Wysokich to dla mnie nieosiągalne wyzwanie. Chce go zrobić na raz i mieć z tego prawdziwą przyjemność”. Oba cele wydają się być OK. W miarę precyzyjne wyznaczają „linię mety”. Czy równie precyzyjnie wyznaczają jednak „linię startu”?

Odpowiedź brzmi: nie.

Aby ją wyznaczyć warto zadać sobie trud by zrozumieć, dlaczego przed rozpoczęciem przygotowań organizm nie pozwala nam na więcej? Jakie są słabe strony naszej wydolności? Odpowiedzi na te pytania dają właśnie testy wydolnościowe. Dzięki danym pozyskanym podczas testu, specjalista fizjolog sportowy wskaże nam nasze mocne i słabe strony. Zarekomenduje kierunki i priorytety do prowadzenia treningu. Tak powstanie „linia startu” do budowy lepszej wydolności.

Artykuł Linia startu pochodzi z serwisu SNW.

Prokrastynując znalazłem na wildsnow.com ciekawy artykuł „The 'WE’ in Skitouring – Creating Team Culture„. Lektura przekonała mnie, że powinienem podzielić się z Wami kilkoma moimi doświadczeniami i przemyśleniami o działaniu zespołowym w górach.

Pierwsza myśl…wspomnienia i…już mam – uczucie świetnej zabawy na polu minowym. Pamiętam, że nie raz miałem to wrażenie, że znajduję się w sytuacji wymagającej zastanowienia. Zadawałem sobie pytanie – czy to co robię jest rozsądne? A może inaczej – raczej czułem, że analizuję to co robię i to co mnie w górach otacza, by było bezpieczniej. W końcu zrozumiałem, że to właściwie zabawa na polu minowym, i co gorsze – ona mi się podoba. Zatem zasadniczo powinienem od razu udać się do psychiatry, ale na szczęście przypomniał mi się wpis Andy’ego Kirckpatricka, wyjątkowego wspinacza, który kiedyś napisał, że żyje długo ponieważ cały czas z tyłu głowy ma myśl, że ktoś lub coś chce go w tych górach zabić. No więc nie jestem sam, mam towarzystwo. I to jakie!

Ruszył KSKS, a w nim część dotycząca bezpieczeństwa. Z jednej strony to dobrze, że ten pilotażowy program szkolenia adresowany jest do indywidualnego narciarza wysokogórskiego, bo każdy człowiek jest jedyny w swoim rodzaju, ze swymi predyspozycjami, cechami, przeżyciami i umiejętnościami. Ale z drugiej strony, niedobrze jest postrzegać skialpinistę jako niezależną jednostkę! Nie chodzimy w góry w pojedynkę i nasze bezpieczeństwo nie zależy tylko od nas samych. O ile praca nad jednostką i jej bezpieczeństwem jest bardzo ważna, to musimy zrozumieć czym jest grupa i jak ona się zachowuje. I jak my sami, jako pojedyncze osoby w tej grupie się zachowujemy.

Mówi się, że łańcuch jest tak mocny jak mocne jest jego najsłabsze ogniwo. Ale grupa to nie łańcuch. To raczej sieć. A sieć to ileś nici powiązanych ze sobą. Jej trwałość zależy od tego jak mocno ta sieć jest związana i jakie są pojedyncze nici. Wyobraźmy sobie, że jesteśmy takimi nićmi – członkami zespołu. A węzły symbolizują to jak z innymi członkami zespołu współpracujemy. Każda pojedyncza nić może być bardziej lub mniej wytrzymała, łatwiej lub trudniej ją zawiązać, może się szybciej lub wolniej supłać. I cechy te, tak jak nasze indywidualne osobnicze cechy, są ze sobą powiązane i niejednokrotnie się wykluczają. Trudno to zmienić.

Węzły! To jest nasz wybór! Sposób współpracy, w którym kluczowym elementem jest komunikacja, jako sztuka nie tylko mówienia, ale co ważne – słuchania i akceptacji odmienności oraz krytyki. Spójrzmy na siebie krytycznie, choć najtrudniej znaleźć belkę we własnym oku. Spytajmy więc kogoś obok, może zwróci uwagę na coś, co powoduje, że te powiązania w sieci nie są optymalne.

Obserwując samego siebie z perspektywy czasu, dostrzegam, że czasem trzeba wielokrotnie, na różne sposoby informować się o swoich spostrzeżeniach. Powtarzać to, co się mówi. I wyraźnie pytać innych o zdanie, „wyciągać” z nich przemyślenia na temat bieżącej sytuacji. Na przykład, w sytuacjach postrzeganych jako kryzysowe, osoby z dominującymi cechami przywódczymi mają czasem tendencję do zrywania komunikacji i przechodzenia w tryb zarządzania kryzysowego. Jedna nić pęka, a to już zmierza do sytuacji, w której cała sieć się pruje.

Bez komunikacji ta sama wycieczka dla jednego będzie zabawą na polu minowym, a dla innego zabawą w piaskownicy. Lecz góry to jednak nie piaskownica. Możemy nie mieć szansy zabrać zabawek i pójść do domu, gdy przestanie nam się podobać.

Artykuł Świetna zabawa na polu minowym czy w piaskownicy? pochodzi z serwisu SNW.